Kara Ahmed Paşa

İstanbul’un yedinci tepesinde, 1554 yılında başlatılan külliye inşasına, 1. Selim’in kızı Fatma Sultan ile kocası sadrazam Kara Ahmed Paşa tarafından başlatılmıştır. Ancak, Kanüni’nin oğlu Mustafa’nın öldürülmesi olayından kaynaklanan bir sebeple paşa, 1555 yılında idam edilir ve inşaat durur. Yeni sadrazam Rüstem Paşa’nın emri ile inşaata tekrar başlanır ve 1571’de tamamlanır. Yapının mimarı, Sinan’dır.

1696 yılında onarım gören caminin, 1894 yılındaki zelzelede kubbesi zarar görmüş ve onarılmıştır.

Külliye olarak; cami, sıbyan mektebi, 16 oda ve bir dershaneli medrese, 16 sofu odası, aşhane ve türbe olarak inşa edildiği kayıtlarda bulunmaktadır. Ancak günümüzde sof odaları ve aşhane bulunmamaktadır.

Dikdörtgen planlı caminin duvarları, kesme taşla örülmüş tür. Merkezi kubbe, altı ayak üzerinde taşınmaktadır. On sekiz pencereli bir tambur üzerinde bulunan ana kubbenin köşelerinde de dört adet çeyrek kubbe bulunur. Bol pencereler hem caminin daha fazla ışıkla aydınlatılmasını sağlamış, hem de kubbe ağırlığını hafifletmiştir.

Camirin içi kalem işi süsleme örnekleriyle doludur. Pencereler, sivri kemerlidir. Zemin katın pencereleri on dört adettir. Kürsü ahşap, mihrap mermerden olup, kum saatlidir. Mermer minber dantel gibi oyma tekniği ile işlenmiştir. Müezzin mahfilinin tavanı, 15. yüzyılın kalem işlemeleri ile doludur.

Son cemaat yerindeki dolap nişleri ile harimdeki pencere alınlıkları, değerli İznik çinileri ile donatılmıştır. Vaaz kürsüsü, cümle kapısı ve pencerelerin ahşap kanatları, 16. yüzyılın geçmeli ahşap işçiliğinin örnekleridir.

Cami giriş kapısının her iki yanındaki pencerelerin kapıdan büyük oluşu, caminin en önemli özelliğidir.

Kesme taştan yapılmış minarenin ayrıca bir kaidesi olmayıp, iki duvarın birleştiği yerdedir. Son cemaat yeri beş kubbelidir.

Medrese odaları, Avlu revaklarına bitişik olarak avlunun üç tarafında sıralanmıştır. Şimdiki kapıları, sonradan konmuştur. Tek katlı sıbyan mektebi külliyenin köşesinde, taş ve tuğladan inşa edilmiş olup, yola bakan dört penceresi vardır. Sıbyan mektebinin yanında, yol kenarında çift kubbeli, altı köşeli yine Sinan eseri olan paşanın türbesi bulunmaktadır. Fatma Sultan’ın mezarı, türbenin dışındadır.

Çok geniş olan cami avlusuna iki kapıdan girilmektedir. Avluda şadırvan, tuvaletler ile iki imam ve iki müezzin evi vardır. Yenilenmiş olan geniş saçaklı şadırvan, sekiz kenarlı ve kubbelidir.

Suriçi Camileri –  Sudi Yenigün

Kara Ahmed PaşaMurat KAYA
  • 0
  • 1.3 K